Na przestrzeni wieków wypracowano różne metody zbierania i przygotowywania liści herbaty. Na smak naparu wpływ ma wiele czynników, również pora zbiorów oraz część rośliny, która przeznaczana jest na susz. Dla ułatwienia ustandaryzowano nazewnictwo herbat pochodzących z Indii i Cejlonu. Każdą odmianę, oprócz nazwy, określa również ciąg liter, z których każda jest skrótem od angielskich słów:
- T (Tip) – herbata z pąków, które nie zdążyły się rozwinąć
- F (Flowery) – herbata kwiatowa, na którą składają się pączek oraz dwa pierwsze listki
- O (Orange) – herbata z długich, spiczastych liści, przypominających liście pomarańczy
- P (Pekoe) – herbata z krótkich, prostych, delikatnych liści blisko wierzchołka
- S (Souchong) – herbata z grubych liści zawijających się do środka, ze środkowej części gałęzi; liście wędzi się, by je wysuszyć, dlatego często herbaty z nich mają charakterystyczny zapach dymu
- B (Broken) – herbata z liści łamanych
- F (Fannings/Fines) – miał i odsiew
- D (Dust) – pył
- M (Mixed) – mieszanka
- G (Golden) – herbata zawierająca złote pąki, z której powstaje napar o charakterystycznym kolorze
Najwyżej cenione są herbaty z całych liści, ręcznie zbierane, o najwyższej jakości. To zaledwie ułamek światowej produkcji herbat. Największa grupa herbat liściastych dostępnych w sprzedaży to herbaty z liści łamanych mechanicznie. Różnica w smaku dostrzegana jest tylko przez najbardziej doświadczonych smakoszy herbaty. I wreszcie trzeci, najtańszy typ - pył herbaciany, powstający w wyniku produkcji herbat łamanych. Są to drobinki liści lub wręcz pył, z którego mimo wszystko można uzyskać napar, choć o zauważalnie płytszym smaku i aromacie. Ponieważ wyrzucenie tak dużej ilości produktu byłoby marnotrawstwem, wymyślono torebki na herbaty. Pyłu herbacianego używa się dziś do produkcji herbat ekspresowych.
Herbata z całych liści
Najszlachetniejsze herbaty z całych liści mogą być oznaczone tylko jedną literą, najczęściej P lub S lub kilkoma. W przypadku herbat z całych liści litera F zawsze oznaczać będzie herbatę kwiatową, nie pochodzącą z miału.
- FP (Flowery Pekoe) – herbata z kwiatu i kilku najbliższych listków; liście często zwijane są w kulki
- PS (Pekoe Souchong) – herbata z liści znajdujących się w wyższej części gałęzi oraz w środkowej; liście są grubsze i twardsze
- OP (Orange Pekoe) – herbata z podłużnych, rozwiniętych liści z górnej części gałęzi, blisko wierzchołka
- FOP (Flowery Orange Pekoe) – herbata z podłużnych, rozwiniętych liści górnej części gałęzi oraz z pączków kwiatowych, dzięki czemu posiada kwiatowy aromat
- GFOP (Golden Flowery Orange Pekoe) – herbata ze szpiczastych liści z górnej części oraz złotych pąków, nadających naparowi złotawy odcień
- TGFOP (Tippy Golden Flowery Orange Pekoe) – od mieszanki GFOP różni się zwiększoną liczbą złotych pączków
- FTGFOP (Finest Tippy Golden Flowery Orange Pekoe) – jeszcze więcej złotych pączków niż w TGFOP
- SFTGFOP (Special Finest Tippy Golden Flowery Orange Pekoe) – najbardziej pożądana mieszanka, stworzona ze specjalnie wyselekcjonowanych liści i pąków
Herbata łamana
Herbaty łamane stanowią największą część przemysłu. Liście cięte są mechanicznie dla uzyskania w miarę jednakowych rozmiarów. Stosuje się tu identyczne nazewnictwo jak w przypadku herbat z całych liści, dodając B (z ang. broken), czyli łamany.
- BP (Broken Pokoe) – herbata z krótkich, prostych liści blisko wierzchołka
- BPS (Broken Pekoe Souchong) – herbata z liści znajdujących się w wyższej części gałęzi oraz w środkowej, liście są grubsze i twardsze
- BOP (Broken Orange Pekoe) – herbata z podłużnych, rozwiniętych liści z górnej części gałęzi, blisko wierzchołka
- FBOP (Flowery Broken Orange Pekoe) – herbata z podłużnych, rozwiniętych liści górnej części gałęzi oraz z pączków kwiatowych, dzięki czemu posiada kwiatowy aromat
- GFBOP (Golden Flowery Broken Orange Pekoe) – herbata ze szpiczastych liści z górnej części oraz złotych pąków, nadających naparowi złotawy odcień
- TGFBOP (Tippy Golden Flowery Broken Orange Pekoe) – od mieszanki GFOP różni się zwiększoną liczbą złotych pączków
Herbata z miału
Pozostałości z produkcji herbaty łamanej również wykorzystywane są do sprzedaży. Ponieważ jest to drobny miał, lub wręcz pył, jedyną formą, w jakiej można go wykorzystać, jest herbata ekspresowa. Susz zamknięty w torebkach szybko zaparza się, dając mniej intensywny smak i aromat niż herbaty łamane czy z całych liści, niemniej nie brakuje chętnych na zakup takich herbat. W przypadku tych mieszanek stosuje się oznaczenie F (z ang. fannings lub fines) oznaczające odsiew lub miał albo D (z ang. dust) oznaczające pył. W przypadku herbat ekspresowych nie występują mieszanki z pączkami kwiatowymi. Pozostałe oznaczenia pozostają bez zmian.
- OF (Orange Fannings) – miał powstały przy produkcji herbaty ze szpiczastych liści z górnej części rośliny
- PF (Pekoe Fannings) – miał powstały przy produkcji herbaty z górnej części gałęzi
- RD (Red Dust) – pył powstały z produkcji herbaty czerwonej
- GD (Golden Dust) – pył powstały z produkcji herbaty ze złotych pąków
- BMF (Broken Mixed Fannings) – mieszanka miału powstałego z produkcji różnych herbat, ma najniższą jakość