Na pytanie „ile kofeiny jest w kawie?” ciężko jest udzielić jednoznacznej odpowiedzi. Można jednak w przybliżeniu ocenić, jak duży jest jej poziom w poszczególnych rodzajach kawy. Warto się temu przyjrzeć, jeśli zależy Ci na kontrolowaniu ilości kofeiny spożywanej każdego dnia.

Ile kofeiny ma kawa? Zwróć uwagę na rodzaj ziaren

Można wyróżnić kilka głównych czynników mających wpływ na poziom kofeiny w kawie. W pierwszej kolejności warto wymienić tutaj rodzaj wykorzystywanych ziaren. Dwie najpopularniejsze odmiany ziaren, arabica i robusta, mają w sobie zawartość kofeiny wynoszącą odpowiednio 1-1,5% oraz 1,8-4%. Jeżeli zatem zależy nam na zmniejszeniu spożycia kofeiny, wybieramy arabicę.

Często można przeczytać, że duże znaczenie ma też stopień palenia ziaren. W rzeczywistości kofeina w czasie palenia prawie się nie rozkłada, więc różnice są niewielkie: ziarna jasno palone są gęstsze, dlatego odmierzana łyżką kawa jasno palona ma jej minimalnie więcej, a przy odmierzaniu na wadze różnica jest znikoma.

Ile kofeiny jest w filiżance kawy? Sposób przygotowania ma znaczenie

Na poziom kofeiny w kawie wpływ mają sposób przygotowywania oraz pojemność. Zupełnie innej ilości można spodziewać się pijąc espresso, cappuccino, kawę rozpuszczalną i kawę bezkofeinową, czy też kawy przelewowe lub inne przygotowane za pomocą metod alternatywnych. Przyjrzyjmy się temu!

Ile kofeiny ma espresso?

Wbrew obiegowym przekonaniom, espresso nie jest wcale rodzajem kawy zawierającym największą dawkę kofeiny. Oczywiście espresso w największym stopniu „smakuje kawą”, jednak zawartość kofeiny jest w jego przypadku mniejsza niż w kawie przyrządzonej za pomocą ekspresu przelewowego. Wynika to z niewielkiej pojemności takiej kawy, która wynosi zaledwie 25-35 ml, a także krótkim czasem zaparzania kawy (kontaktu kawy z wodą) co daje zwykle ok. 60–80 mg kofeiny w pojedynczym espresso (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności, EFSA, podaje ok. 80 mg; podwójne espresso to mniej więcej dwa razy tyle). Americano to to samo espresso dolane gorącą wodą, więc ma tyle kofeiny, ile porcja espresso, z której powstało. Krótsze ristretto ma jej zwykle nieco mniej.

Czy popularne mleczne wariacje na temat espresso w rodzaju cappuccino czy latte zawierają mniej kofeiny od swojego „rodzica”? Nie, ponieważ dodanie mleka nie wpływa w żaden sposób na jej poziom.

Ile kofeiny ma kawa przelewowa, rozpuszczalna i bezkofeinowa?

Największa dawka kofeiny zawarta jest natomiast w kawie przygotowanej popularną metodą „brewingu”, czyli zalewania zmielonych ziaren wodą w temperaturze około 90°. Oczywiście sporo zależy od proporcji kawy i wody, jednak można przyjąć, iż kawa w filiżance o pojemności ćwierć litra zawiera od 70 do 140 mg kofeiny. Można przyjąć, że zawartość kofeiny w przygotowanej w ten sposób „małej czarnej” wynosi około 95 mg.

Jak wygląda to w przypadku kawy rozpuszczalnej? Otóż w porównaniu do kawy przelewowej zawiera ona nieco mniej kofeiny, bo około 50-80 mg.

Na pewno domyślasz się, że nawet kawa bezkofeinowa nie jest pozbawiona kofeiny w taki sam sposób, jak piwo bezalkoholowe nie pozbawione jest alkoholu. W filiżance takiej kawy jest zwykle 2–5 mg kofeiny (w zwykłej kawie parzonej – ok. 95 mg) – mniej niż w przypadku innych odmian, jednak i tak wystarczająco, by osoby chcące wystrzegać się nadmiaru nie mogły pić jej jak wody.

Czy należy bać się kofeiny?

Powodem, dla którego wiele osób próbuje ograniczyć spożywanie kofeiny, jest obawa o konsekwencje zdrowotne jej nadmiaru. Według Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA, 2015) u zdrowych dorosłych do 400 mg kofeiny dziennie ze wszystkich źródeł, a jednorazowo do 200 mg, nie budzi zastrzeżeń (wrażliwość na kofeinę bywa jednak różna – zależy m.in. od genów i masy ciała – i dla niektórych osób bezpieczna ilość może być mniejsza). Większość zdrowych dorosłych może więc wypić dziennie 3–4 filiżanki kawy parzonej. Jednorazowe 200 mg to mniej więcej dwie filiżanki kawy przelewowej albo dwa pojedyncze espresso. W ciąży i podczas karmienia piersią warto ograniczyć kofeinę ze wszystkich źródeł do 200 mg dziennie – ile kawy pić, najlepiej ustalić z lekarzem.

Pamiętajmy też, że jeżeli chcemy ograniczyć kofeinę, powinniśmy przyjrzeć się także innym spożywanym na co dzień produktom! I tak:

  • w półlitrowej puszce napoju energetycznego znajduje się około 150 mg kofeiny,
  • w półlitrowej butelce coli zawarte jest 50 mg,
  • w tabliczce czekolady gorzkiej zawarte jest 60-80 mg, a mlecznej 21 mg,
  • w filiżance herbaty jest 20–60 mg, zależnie od rodzaju i czasu parzenia (szczegóły: ile kofeiny ma herbata).

Pamiętajmy przy tym, że do dziennej ilości kofeiny liczą się wszystkie jej źródła – nie tylko kawa, ale też herbata, cola, napoje energetyczne i czekolada. W przypadku kawy najłatwiej to policzyć, bo zawartość kofeiny w poszczególnych rodzajach kawy podaliśmy wyżej. Jak długo kofeina utrzymuje się w organizmie po kawie, a jak długo po herbacie, opisujemy w tekście jak długo działa kofeina.

Kawie i kofeinie przypisuje się w internecie wiele korzyści – od ochrony przed chorobami po lepszą wydolność. W unijnym rejestrze dozwolonych oświadczeń zdrowotnych nie ma jednak żadnego, które przypisywałoby kawie ochronę przed chorobami. Kawę najlepiej pić dla jej smaku i aromatu, pilnując przy tym dziennej ilości kofeiny.